Gezakt voor je examen? Dit zijn je mogelijkheden

Sommigen voelden het al aankomen. Voor anderen komt het nieuws als een complete verrassing. Hoe dan ook: gezakt voor je eindexamen is een enorme teleurstelling.
Terwijl vrienden hun diploma vieren, sta jij misschien met lege handen. Dat doet pijn. Misschien biedt een herexamen nog een kans om je diploma alsnog binnen te halen. Maar wat als dat niet lukt?
Dan is het goed om te weten dat gezakt zijn niet betekent dat je toekomst stil komt te staan. Er zijn meer routes dan je denkt.

Geef jezelf de tijd
Een onvoldoende op je eindexamen is meer dan alleen een tegenvallend resultaat. Het kan voelen alsof je plannen ineens op losse schroeven staan.
Verdriet, boosheid, schaamte, frustratie of onzekerheid: het zijn allemaal normale reacties. Gun jezelf de ruimte om die gevoelens te ervaren. Praat erover met je ouders, vrienden, mentor of docenten. Vaak zijn zij net zo betrokken bij jouw toekomst als jijzelf. Maar naast het verwerken van de teleurstelling, komt ook de vraag: wat nu?

Welke mogelijkheden heb je?
Hoewel het misschien nog niet zo voelt, heb je verschillende opties.
Welke route het beste bij je past, hangt af van hoeveel vakken je niet hebt gehaald en wat jouw plannen voor de toekomst zijn.

Heb je meerdere vakken niet gehaald?
Als je voor een groot deel van je vakken onvoldoende staat, zal je school waarschijnlijk adviseren om het examenjaar opnieuw te doen.
Dat kan op je huidige school, maar als je toe bent aan een nieuwe omgeving, kun je ook onderzoeken of een andere school beter bij je past.
Een extra jaar voelt misschien als een stap terug, maar het kan juist een kans zijn om sterker en met meer zelfvertrouwen opnieuw examen te doen.

Heb je 1 tot 4 vakken niet gehaald?
Dan zijn er verschillende alternatieve routes om alsnog je diploma te behalen.

VAVO: losse vakken opnieuw doen
Via het VAVO (Voortgezet Algemeen Volwassenenonderwijs) kun je losse havo- of vwo-vakken opnieuw volgen en afsluiten met een deelcertificaat.
Veel ROC’s bieden deze mogelijkheid aan. Je hoeft dan niet het hele examenjaar opnieuw te doen, maar alleen de vakken waarvoor je bent gezakt.
Afhankelijk van je leeftijd zijn er verschillende financiële regelingen mogelijk.

Particuliere scholen
Door heel Nederland zijn particuliere scholen waar je deelcertificaten kunt behalen.

Deze scholen staan bekend om:

  • kleine klassen;
  • veel persoonlijke begeleiding;
  • intensieve examenvoorbereiding.

Daar hangt meestal wel een hoger prijskaartje aan.

Doorstromen naar het mbo
Ben je gestopt in de bovenbouw van havo of vwo? Dan kun je vaak instromen in een mbo-opleiding.
Voor veel leerlingen blijkt dit een verrassend goede keuze. Het onderwijs is praktischer ingericht en na het behalen van je mbo-diploma kun je alsnog doorstromen naar het hbo.
Sommige studenten combineren hun mbo-opleiding zelfs met het behalen van één of meerdere deelcertificaten via het VAVO. Dat kan handig zijn als een vervolgopleiding specifieke vakken als toelatingseis stelt.

Staatsexamen
Heb je het gevoel dat je de lesstof al beheerst en vooral nog examens wilt maken?
Dan kun je kiezen voor een staatsexamen. Je bereidt jezelf zelfstandig voor en legt examen af op hetzelfde niveau als reguliere examenkandidaten.
Deze route vraagt veel discipline en zelfstandigheid.

Colloquium doctum
Ben je 21 jaar of ouder en wil je naar het hbo of de universiteit? Dan kun je in aanmerking komen voor een colloquium doctum. Dit is een toelatingsonderzoek waarmee een opleiding beoordeelt of je voldoende kennis en vaardigheden hebt om aan de studie te beginnen. Ondanks dat het een alternatieve route is, moet je deze toets zeker niet onderschatten.

Creatieve oplossingen waar niet iedereen aan denkt
Soms zijn er meer mogelijkheden dan op het eerste gezicht zichtbaar zijn.

Je combinatiecijfer verbeteren
Ben je gezakt op compensatiepunten? Informeer dan bij een VAVO-instelling of je onderdelen van je combinatiecijfer, zoals het profielwerkstuk, nog kunt verbeteren.
Sommige instellingen bieden bovendien zomerscholen aan, waardoor je mogelijk alsnog vóór de start van het nieuwe studiejaar je diploma behaalt.

Een vak omwisselen
In bepaalde situaties kun je binnen je profiel een vak vervangen. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van wiskunde B door wiskunde A.
Dit kan soms nét het verschil maken.

Van vwo naar havo
Heb je examen gedaan op vwo-niveau maar lukt het niet om alle vakken te halen?
Dan bestaat soms de mogelijkheid om enkele vakken op havo-niveau af te ronden. Je behaalt dan een havodiploma, waarbij zichtbaar blijft welke vakken je op vwo-niveau hebt afgerond.

Een extra vak toevoegen
Wanneer je toch al één of twee vakken opnieuw doet, kan het slim zijn om een extra vak toe te voegen.
Dat kan interessant zijn als je toekomstige opleiding aanvullende toelatingseisen stelt.

Start alvast met studeren
Via de Open Universiteit kun je losse universitaire cursussen volgen.
Weet je al welke studie je later wilt doen? Dan kun je mogelijk alvast vakken behalen. Controleer wel altijd vooraf of een hogeschool of universiteit deze resultaten daadwerkelijk als vrijstelling accepteert.

Gezakt betekent niet vastgelopen
Op dit moment voelt het misschien alsof alles anders loopt dan gepland. Maar veel studenten ontdekken achteraf dat een omweg uiteindelijk verrassend goed bij hen bleek te passen.
Of je nu kiest voor een herkansing, het VAVO, mbo, staatsexamen of een andere route: er zijn meer mogelijkheden dan je waarschijnlijk denkt. Gun jezelf even de tijd om de teleurstelling te verwerken, maar verlies niet uit het oog dat dit niet het einde van je verhaal is. Het is alleen een andere afslag.

Kun je wel wat hulp gebruiken bij het maken van een keuze?
Een gesprek met een coach kan helpen om overzicht te krijgen en een route te kiezen die echt bij jou past. Neem gerust contact met ons contact op.