Onlangs was ik bij de conferentie van de Hogeschool Utrecht en Universiteit Utrecht, waar werd stilgestaan bij het gebruik van AI bij het studiekeuzeproces. De mogelijkheden én de valkuilen, want die zijn er zeker ook. Het was inspirerend om zoveel decanen en studiekeuzebegeleiders bij elkaar te zien. Ook deze beroepsgroep omarmt de mogelijkheden die AI biedt. Gelukkig blijft er daarnaast genoeg werk voor ons als studiekeuzecoach, lees maar:
Studiekeuzes maken met AI: handig hulpmiddel, geen vervanging
De opkomst van AI-tools zoals ChatGPT roept bij veel scholieren en studenten dezelfde vraag op: kan AI mij helpen bij het maken van mijn studiekeuze? Het korte antwoord is: ja, zeker. Maar wel met een belangrijke kanttekening. AI kan een waardevol hulpmiddel zijn in het studiekeuzeproces, zolang je het op de juiste manier inzet. Het kan nooit het gesprek met een mens vervangen.
Hoe zet je AI verstandig in?
Laten we beginnen met wat AI wel goed kan. AI is bijzonder geschikt voor het verzamelen en ordenen van feitelijke informatie. Denk aan het uitzoeken van verschillen tussen opleidingen, het vergelijken van studies aan verschillende hogescholen of universiteiten, of het op een rij zetten van toelatingseisen, baankansen en inhoudelijke accenten van een opleiding. Ook kan AI helpen bij het genereren van vragen die je kunt stellen tijdens open dagen of meeloopdagen. In die zin kan AI structuur aanbrengen in de grote hoeveelheid informatie die op je afkomt tijdens het studiekeuzeproces.
Daarnaast kan AI helpen om je eerste ideeën te verkennen. Als je bijvoorbeeld weet dat je interesse hebt in zorg, techniek of creativiteit, kan AI mogelijke opleidingen noemen die daarbij passen. Dat kan inspirerend zijn en je blik verbreden, vooral als je nog weinig overzicht hebt. Maar daar houdt het ook op.
Mensenwerk
Waar AI minder geschikt voor is, is het onderzoeken van wie jij bent en wat jij écht wilt. Studiekeuze gaat namelijk niet alleen over feiten, maar juist over gevoelens, twijfels, angsten en verlangens. Over vragen als: waar word ik gelukkig van?, wat past bij mijn persoonlijkheid? en waar zie ik mezelf over vijf of tien jaar?
AI heeft geen eigen ervaringen, geen intuïtie en geen echte betrokkenheid. Sterker nog: AI is geneigd om je vooral te bevestigen in wat je al denkt of voelt. Dat kan prettig aanvoelen, maar is niet altijd helpend. Juist bij emotionele of persoonlijke vraagstukken is het belangrijk dat iemand doorvraagt, nuance aanbrengt en je soms ook een spiegel voorhoudt. Dat is iets wat een mens wél kan, en AI niet.
Daarom blijft het gesprek met een echte studiekeuzecoach essentieel. Iemand die luistert naar wat je zegt, maar ook naar wat je níét zegt. Die kan helpen om onderliggende twijfels boven tafel te krijgen en je uit te dagen om verder te kijken dan de voor de hand liggende opties.
Bij Studiekeuze Op Maat staat dat persoonlijke gesprek centraal: samen onderzoeken wat bij jou past, op een manier die verder gaat dan lijstjes en vergelijkingen.
Kortom: gebruik AI gerust als ondersteunend hulpmiddel in je studiekeuzeproces. Laat het je helpen bij het uitzoeken van feiten en het verkennen van mogelijkheden. Maar vertrouw voor de echte keuzes op menselijke begeleiding. Want studiekeuze is geen rekensom, het is een persoonlijk proces. En dat maak je niet alleen met een algoritme, maar vooral met aandacht, reflectie en echte gesprekken.
Je bent van harte welkom bij een van onze studiekeuzecoaches.
