Studiekeuze of beroepskeuze?
Bij een kennismakingsgesprek krijg ik van ouders regelmatig de vraag: ‘kijken jullie in het traject alleen naar studies of ook naar beroepen en de kansen op de arbeidsmarkt?”
Dat is een interessante vraag. Bij het uitzoeken van passende studies laten wij onze jongeren zeker ook naar beroepen kijken, dat is belangrijk voor de beeldvorming. Maar hieraan voorafgaand is éérst gekeken naar iemands kwaliteiten, interesses, waarden en voorkeuren. En van daaruit: welke aandachtsgebieden passen hierbij? Binnen die aandachtsgebieden komen dan studies, masters en beroepen in beeld.
De vraag ‘wat wil je later worden?’ gaat dus vaker over: ‘wat wil je later kunnen? Of ‘in welk interessegebied wil je jouw kennis en vaardigheden gaan inzetten?’
Ook speelt de vraag in hoeverre iemand wel/niet beroepsgericht wil studeren. Dit vind je terug in de focus en het niveau van onderwijs.
Wat is beroepsgericht studeren?
In Nederland kennen we beroepsonderwijs: het Middelbaar Beroepsonderwijs (Mbo) en het Hoger Beroepsonderwijs (Hbo). In dit onderwijs is ruimte voor praktijk en beroepsgerichte vaardigheden. Soms zie je in de naam van de opleiding ook al het beroep (de focus), bijvoorbeeld Journalistiek, Accountancy, Verpleegkunde, etc. Dan is het beroep al duidelijk en kun je goed uitzoeken wat dit beroep precies inhoudt en hoe de arbeidsmarkt (op dat moment) is.
Op het Hbo zijn er ook genoeg studies waar er meer algemene vaardigheden wordt aangeleerd en de focus niet direct op één bepaalde beroepsgroep ligt (bv Hbo Bedrijfskunde). Door stages en projecten krijgen studenten dan een indruk van het werkveld en welke beroepen daar bij horen.
Anders is dit in het Wetenschappelijk Onderwijs (WO). Hier ligt de focus in het algemeen niet op een beroep of beroepsgroep maar op theoretische verdieping en het ontwikkelen van academische vaardigheden zoals onderzoek, analyse en probleemoplossing (al zijn er ook studies zoals Geneeskunde en Tandheelkunde die wel meer beroepsgericht zijn). Er zijn in het WO ook nauwelijks stages om het werk- en beroepenveld in praktijk te leren kennen. De academische vaardigheden zijn in vele verschillende functies en sectoren toepasbaar. Vaak komen in de Masterfase passende beroepsmogelijkheden in beeld.
Beroepen komen en gaan
En wanneer je dan, in het kader van studiekeuze, naar beroepen wilt kijken is het goed om mee te nemen dat de beroepenmarkt enorm in beweging is. Enerzijds verdwijnen er beroepen door maatschappelijke ontwikkelingen, technologie, AI, digitalisering (denk aan administratieve beroepen). Anderzijds komen er weer nieuwe beroepen bij in sectoren zoals technologie, zorg en duurzaamheid. Dit gaat soms zo snel dat het onderwijs zich continu dient aan te passen en een curriculum van nu er wellicht over 3 jaar weer anders uitziet.
Qua kansen op werk kan bijvoorbeeld ook een crisis (bv bankencrisis, stikstofcrisis) in korte tijd de perspectieven doen veranderen.
In al deze gevallen is het dus belangrijk dat je zicht heb op je kwaliteiten en vaardigheden en in welke interessegebieden je die wilt inzetten. In het onderwijs worden steeds meer vaardigheden aangeleerd om met deze snel veranderende arbeidsmarkt om te gaan: denk aan flexibiliteit, creativiteit en kritisch denken. Je weerbaar kunnen maken in een wereld waar banen en technologie snel veranderen!
Tot slot
Wil je meer lezen over beroepen? Op de website studiekeuze123 staat veel nuttige informatie over beroepsgroepen (en welke studies daar bij horen) en het UWV geeft informatie over kansrijke beroepen.
Wil je hulp bij het maken van je studiekeuze? Neem dan contact op met één van onze coaches – er zit altijd een coach bij jou in de buurt.
